Temel Yaşam Desteği (TYD) nedir, nasıl uygulanır?
TYD’nin ne olduğunu ve yetişkinde temel uygulama adımlarını açıklıyoruz.
Temel Yaşam Desteği (TYD); solunumu ya da kalbi durmuş bir kişiye, sağlık ekipleri gelene kadar herhangi bir tıbbi cihaz olmadan uygulanan hayat kurtarıcı temel müdahaledir. Temeli, kesintisiz göğüs basısı ve gerektiğinde kurtarıcı soluktur. Aşağıda yetişkinde TYD’nin temel adımlarını açıklıyoruz.
- Bası hızıDakikada 100-120
- Bası derinliğiYaklaşık 5-6 cm (yetişkin)
- Bası : soluk30 : 2 (eğitimliyseniz)
- İlk adımBilinç ve solunum kontrolü, 112
Temel Yaşam Desteği nedir?
Bir kişinin solunumu ya da kalbi durduğunda, beyne giden oksijen birkaç dakika içinde tükenmeye başlar. TYD’nin amacı, göğüs basısıyla kanı dolaşımda tutarak hayati organlara oksijen gitmesini sürdürmek ve sağlık ekipleri gelene kadar geçen kritik süreyi kazanmaktır. Erken ve doğru uygulanan TYD, yaşam şansını belirgin biçimde artırır.
Yetişkinde TYD nasıl uygulanır?
Güvenlik ve bilinç kontrolü
Önce kendinizin ve çevrenin güvende olduğundan emin olun. Kişinin omuzlarına hafifçe dokunup yüksek sesle “iyi misiniz?” diye sorun.
Yardım çağırın (112)
Yanıt yoksa hemen 112’yi arayın ya da yanınızdaki birine arattırın. Yakında otomatik eksternal defibrilatör (OED/AED) varsa getirtin.
Solunumu değerlendirin
Hava yolunu açmak için başı hafifçe geriye, çeneyi yukarı alın. Yaklaşık 10 saniye boyunca solunum olup olmadığını bakarak, dinleyerek ve hissederek değerlendirin.
Göğüs basısına başlayın
Solunum yoksa ya da normal değilse göğsün ortasına, dakikada 100-120 hızında ve yaklaşık 5-6 cm derinliğinde kesintisiz bası uygulayın.
Soluk verin (eğitimliyseniz)
Eğitimliyseniz her 30 göğüs basısının ardından 2 kurtarıcı soluk verin ve 30 bası 2 soluk oranıyla sürdürün. Emin değilseniz yalnızca kesintisiz göğüs basısı da hayat kurtarır.
Ara vermeden devam edin
OED/AED gelirse sesli talimatlarını izleyin. Sağlık ekibi devralana ya da kişi normal solumaya başlayana kadar uygulamayı sürdürün.
Bebek ve çocuklarda farklar
Bebek ve çocuklarda uygulama adımları benzer olsa da bası derinliği, kullanılan el ve soluk uygulaması farklılık gösterir. Bu farklar yanlış uygulamaya çok açık olduğundan, doğru tekniği yalnızca uygulamalı eğitimde manken üzerinde öğrenmek gerekir. Konunun ayrıntılı anlatımı için konu anlatımı bölümümüze bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
TYD ne demek?
TYD, Temel Yaşam Desteği anlamına gelir. Solunumu ya da kalbi durmuş bir kişiye, herhangi bir tıbbi cihaz olmadan uygulanan; göğüs basısı ve gerektiğinde kurtarıcı soluktan oluşan hayat kurtarıcı temel müdahaledir.
Göğüs basısı ne kadar hızlı ve derin olmalı?
Yetişkinde göğüs basısı dakikada 100-120 hızında ve yaklaşık 5-6 cm derinliğinde uygulanır. Basılar arasında göğsün tam geri yükselmesine izin verin.
Bası ve soluk oranı kaçtır?
Eğitimli kişiler için yetişkinde 30 göğüs basısına karşılık 2 kurtarıcı soluk uygulanır (30:2).
Eğitimli değilsem ne yapmalıyım?
112’yi arayın ve operatörün yönlendirmesiyle kesintisiz göğüs basısı uygulayın. Soluk vermekten emin değilseniz yalnızca göğüs basısı uygulamak da hayat kurtarır.
TYD’yi uygulamalı öğrenin
Temel Yaşam Desteğini gerçekten uygulayabilmek için manken üzerinde pratik şarttır. Gebze ve Tuzla’daki merkezlerimizde uygulamalı Temel İlkyardım Eğitimi düzenliyoruz; tarihler için takvime bakabilir, kurumunuz için teklif alabilirsiniz.